Archivos en la categoría Sen clasificar

Fame negra

Tiven que buscala no dicionario. Non sabía como diciamos Hambruna en galego. Dise fame negra e non cabe mellor descrición. Poderíase dicir tamén vergoña branca, alma podre, conciencia inexistente. 109.000 millóns de euros para evitar a quebra de Grecia. Hai dous días, cando xa se declarara a Hambruna. Botei un ollo a varios diarios dixitais. En ningún deles, Somalia estaba entre as 10 noticias máis vistas. Non nos interesa, evidentemente. Somalia, aquel país onde os mariñeiros se tornaron piratas. Esta nova si nos interesa. Por iso, agora, mandamos barcos de guerra. Que alguén envíe comida, por favor!

O que nunca che direi (creo)

O que nunca che direi (creo)

  • Por que?
    • Porque tes unha vida, claro.
  • Por iso?
    • Completa; que che fai estar sempre tannn ocupada
  • Por iso?
    • E por el… sobre todo por eles
  • Por iso?
    • E polos demais
  • Por iso?
    • Tan ocupada que nin escoitarías
  • Por iso?
    • En último caso, preferirías (rirías) non tomalo en serio.
  • Por iso?
    • Simularías unha parvada ou, ofendida, unha burla
  • Por iso?
    • Algo inconcibible, a ignorar in media tamén te
  • Por todo iso?
    • En realidade, por nada diso.
  • Por que entón?
    • Por…
  • Fidelidade?
    • Muller…
  • Por que logo?
    • Por medo, supoño. Si, por medo. Por iso seguramente nunca cho direi (creo)

Nada

Carmen Laforet escribiu Nada ós vintetrés anos e con ela gañou o primeiro premio Nadal. A Serrat non se lle ocorría Nada e escribiuno tal cal, y no se me ocurre nada, e así acadou un dos seus grandes éxitos musicais. E eu síntome na Nada, e non se me ocorre Nada, e miro fóra e non vexo Nada, e nin gañarei o Nadal nin gravarei un disco de éxito mundial; nin sequera pensarei nela. Carmen Laforet naceu corenta anos antes ca min pero corenta anos tampouco non son Nada.

A miña mente é coma unha nube dun sitio web, unha desas que amosan as palabras máis recorridas. Só teño palabras, fuxiron as ideas, os pensamentos liscaron. Palabras de lugares, de persoas, da nada. Ana, que está cambiando os zapatos que lle regalei polo seu aniversario. María, que o vindeiro ano marchará para Salzsburgo. Chisco, de expedición histórica por Riga e Vilnius. A veciña de abaixo, tremenda, que me tratou de vostede e me afundiu máis na nada. Manquiña anunciando Marineda City, en castelán, no medio de Julio Otero e María Castro. A outra Otero, Antía, poetisa de ollos exploradores, quen fixo de anfitriona no Achegarte. Cani, aquel sombreiro de hai anos, que me manda información sobre Mundo Lois, idea orixinal de Antón Reixa. Coruña, La para o tal Marcos de novo en Xornal, que segue despedindo comerciantes. E Xosé Luis Gómez e Jacinto Rey e o BNG e Xornal. E Rajoy no barco do narcotraficante. E Rueda tratando de agochar tanta mentira. E o peche d’A Peneira que xa non lamenta ninguén. E Valencia, cidade erma, onde pasarei unha fin de semana no mes de Maio. E o ambulatorio da Seguridade Social onde irei mañá.

E non pasa nada, e non somos nada, e coma Sócrates, que soamente sei que non sei Nada.

Triángulo anti-nuclear

O desastre nuclear de Xapón foi propiciado por causas naturais. Se os gregos levasen algo de razón, este suceso podería entenderse coma un aviso. Os gregos, primeiro vértice do triángulo anti-nuclear, dotaban á Natureza dun valor metafísico e procuraban interpreta-lo significado dos seus cambios e movementos. Este cóctel terremoto con tsunami viría ser un aviso respecto do arrepiante nivel de consumo acadado pola sociedade contemporánea o cal supón unha ameaza certa para a supervivencia do planeta.

Hai arredor de cen anos, Stefan Zweig laiábase nestes termos: “As rexións que a penas unha xeración antes permanecían ditosas e ceibes na penumbra do anonimato, atenden agora servilmente as necesidades de Europa. Ata as fontes do Nilo, durante tanto tempo buscadas, se internan os barcos de vapor. As cataratas Victoria, contempladas hai tan só medio século polo primeiro europeo, suministran enerxía eléctrica obedientemente. O último curruncho despoboado, as selvas do Amazonas, é vítima da tala. O cinto en torno á derradeira terra virxe, o Tibet, chimpou polos aires…”. Pouco despois fala do planeta coma “un corpo feito farrapos atormentado pola avidez das súas propias criaturas.” Isto nos albores do século XX, cando o consumo enerxético viña sendo unha minúscula porción do actual e a produción atómica nin sequera estaba en proxecto.

E onte, por remata-lo triángulo, fomos visita-la Casa Museo de Víctor Corral en Baamonde. Este escultor de 74 anos é un dos grandes exemplos que existen no País (falamos noutra ocasión de Asunción Antelo) de talento, vocación, xenerosidade e visión. Ergueu a súa abraiante instalación como unha caste de misión. Tal se deduce das súas explicacións durante a visita, nas que vai verquendo a súa filosofía. “A solidaridade é hoxe máis necesaria ca nunca. Solidaridade entre todos. Hai un problema nos países árabes e o sentimos no resto do mundo.” Traballa esencialmente a pedra e a madeira: castiñeiro, carballo, nogueira… O seu amor pola Natureza apálpase en case que cada obra. “Son un defensor dos animais, das plantas e do home”, proclama tal que inspirado nos gregos.

Tres vértices e un só epicentro: imponse o cambio do modelo económico, así o avisa a nai Natureza.

Pesimismo 2.0

Chama o amigo Lois, di que foi coma un impulso, raro nel. Eu, insensible, quéixome de todo, do delirio da miña organización, da falta de pobo, do esquecemento da lingua, do estado liquidativo do sector editorial… Reflexiono un chisco. Nós aínda conservamos o posto de traballo e eles houberon principiar de novo. E ademais, sempre presentes, case 5 millóns de parados, quizais 4 tendo en conta a economía sumerxida. Mellor eu calo e falas ti, como che vai? Andaba argallando nas redes sociais, no 2.0, disque a nova oportunidade! Pero non o ve claro. Internet xa é Internet, con ou sen Facebook. Si, algo haberá que facer pero quen queira unha idea disruptiva, vaina cagar… Eu opino distinto e entón, por fin, debatemos. A semana vindeira asoma por Coruña, verémonos e falaremos máis pasesiño. Algo sairá.

Marcho para anova-lo carnet de conducir. E logo non se decatou de telo caducado dende novembro? Míroa e sinto a tentación de advertirlle sobre a tintura, que lle caducou outrosí un tempo atrás. Novembro, non me diga? Dúas mulleres de branco abúrrense nun curruncho de tal maneira que nin falan. Obsérvanme coma se aquilo fose a aduana e eu pretendese entrar no país de ilegal. Veña por aquí. Na porta lese: PSICÓLOGO. Hai que calcular distancias entre puntos e mante-las raias dentro dunhas liñas en movemento. Fracaso estrepitosamente pero a faciana da muller (seica a psicóloga) non se altera. Veña por aquí. A proba das letras, nesta non fallo, imaxino. Pero me sinala (a oftalmóloga, presumo) uns cadriños inacabados. Que lado lles falta? A cousa complícase. Fago o que podo. Mírame a tensión, 15-10. Carallo! Nunca tal vira. Toma algo para a tensión? Ás veces. Regreso ó mostrador. Entréganme un papeliño e xa está. Dáme a impresión de ter superado a proba menos esixente da historia. Penso nalgún parente, que perdeu a súa gran ocasión de anova-lo carnet, caducado dende hai vinte anos.

No camiño de volta, penso en Lois e en Mubarack. Lois teríase chantado no mesmo centro da praza. Nestes momentos, gustaríame ser exipcio. Eles teñen o futuro e nós, en troques, a Feijóo.

É realmente o Nadal pra os nenos?

Cando escoito que o Nadal é para os nenos, recordo a Manolito. Tiña seis anos a primeira vez que o trouxeron a pasar as vacacións, dúas semanas entre a Noiteboa e Reis. Aquel pequeno rivalizaba cos fogos de artificio en rapidez de movemento e coa treboada nos cambios de humor. Nada podería asemellarse mellor ca el a un fedello. Trouxérono tamén ó ano seguinte. Doce meses déranlle un algo de acougo que todos agradecemos, en especial os meus veciños, xaora! Tiñan cinco fillos e formaban panda con outras familias para acoller cativos do orfanato durante o Nadal. Aínda veu un terceiro ano e aqueles rapaces empezaron a amosar por Manolito un afecto fraterno que el agradecía en forma de disposición continua á ledicia e ó cariño máis espontáneo e incondicional. Así que cando chegou o seguinte decembro, aqueles nenos, algúns xa crecidiños, pedíronlle ós pais que Manolito ficara con eles na casa tralo Nadal. Onde cabían cinco, habían caber seis, non? Que feito ou circunstancia podería diferenciar o sete do oito de xaneiro? Prometían coidalo e agarimalo, educalo, levalo á escola e ilo recoller, facer del un auténtico irmán. Conseguiron xustamente o contrario, que Manolito pasara as dúas semanas de vacacións no orfanato, aquel ano e os vindeiros tamén.

O meu compañeiro

Unha fusión entre dúas empresas dá bastante máis a facer cá creación dunha nova. Todo debe ser repensado pero non dende cero, polo contrario, a partir de dúas realidades moitas veces opostas. E hai que encaixar ideas, conceptos, recursos, solucións, nunha sorte de multiquebracabezas de infinitas pezas. Así andamos que non pensamos noutra cousa.

O mércores pasado volvía eu á fábrica esta cando, xa chegando, me crucei con A.C.D. É curiosa esta memoria que fixa a sangue e lume os nomes dos compañeiros de aula! Se cadra pasaran trinta anos dende a última vez que o vira. A.C.D. mellorou, sentoulle ben a sucesión do tempo en contra do que ocorreu con tantos outros. Cando mozo, tiña un camiñar torpe e pesado e un aceno fláccido como se a forza da gravidade actuase no seu rostro cunha intensidade superior. Talvez fose esa flaccidez que o embargaba o motivo polo cal A.C.D. se tornou no obxecto de chanza na aula. Creouse unha caste de confraría entre os alumnos encargada de organizar cando menos unha brincadeira diaria a costa de A.C.D. Mafia en versión instituto. Recordo cando lle enzoufaron a trenca con po de xiz e frases aldraxantes contra a profesión do pai, bombeiro segundo coido lembrar. Precisamente, aquela prenda de coiro formara parte do atuendo laboral do pai á cal lle retiraran os escudos das lapelas para que a puidese levar o fillo. A.C.D. viu aquela desfeita e, sen inmutarse, sen mirar para ninguén, retirouna do colgadoiro e marchou a limpala. E eu non fixen nada.

Cando nos vimos, notei a súa intención de non saudarme. Sobre min caeron todos aqueles recordos infames e co remorso revivido compuxen o mellor dos meus sorrisos, que máis ben era un acto de contrición, un sinal de camaradería correspondido por un leve, moi leve, movemento de cabeza antes de enviar a mirada axiña contra o chan. Podía terlle pedido perdón, podía paralo e xurarlle que estaba da súa parte inda que nunca o defendera. Pero tampouco. Sorrinlle e volvín pensar na fusión.

Supoño que gañarán o Mundial

Supoño que España gañará este Mundial dentro dunhas horas. Eu alegrareime e pensarei, sobre todo, no meu pai. Supoño tamén que os meus veciños de arriba volverán saír á terraza berrando coma tolos. Supoño que a xente da rúa os saudará tal que fosen amigos íntimos. Supoño que volverán recrearse no ben “que xogamos”, nos goles “que metimos” e na faciana que lles quedou “ós outros”. E volverán cantar aquilo de “yo soy español” e o “Viva España” mentres menean as bandeiras. E eu, entón, xa nos estarei tan contento. Dicía miña filla trala vitoria contra Alemania: “co ben que estabamos e agora rexurde o que estes mantiñan aí dentro e non se atrevían a sacar fóra.” Un triunfo deportivo en boa lide representa o recoñecemento ó traballo ben feito, sobre todo. Pero cando algúns pretenden darlle un significado alén da propia competición, córrese o risco de caer na mitoloxía política e na caspa social. Un amigo comentoume hai pouco: “Como España gañe o Mundial, este País vaise tornar irrespirable.” Espero que nuns días ás bandeiras regresen ós bazares chineses.

Palabra solidaria

Preséntase o novo número da Revista editada por Cultura Solidaria Galega, neste caso dedicado á fame no mundo. Convidado a participar, elaborei o seguinte texto (se cadra, con tal introdución, estou a perde-la audiencia…)

A realidade do Terceiro Mundo adoita amosarse a tráves de CIFRAS, normalmente comparativas, e IMAXES, ben fotografías ou gravacións audiovisuais. A PALABRA utilízase menos. Quizais porque non é doado dicir nada ante unha situación tan indescritible, ante unha inxustiza planetaria de grao tan insoportable. Semella abondar cunha ilustración ou descrición, non tanto coa análise e as conclusións.

As imaxes sensibilizan e impactan pero o seu efecto é efémero. Nós, os do primeiro mundo, poñemos cara de abraio e, se nos dan un número de conta, facemos un ingresiño para calma-la conciencia. E a seguir, xa podemos esquece-la imaxe. As cifras… hai tantas para cuantifica-la ignomia que resulta difícil escoller as máis ilustrativas así que non o farei. Imaxes e cifras son claramente insuficientes. Precisamo-la PALABRA, moitas palabras postas  con xeito, análises das que se poidan tirar conclusións, que estimulen a reflexión persoal e colectiva, que poidan ser consultadas e recorridas unha e outra vez en cada ocasión na que sintamos a necesidade de algo máis ca un número ou unha imaxe.

Por todo isto é tan importante a edición de revistas e publicacións que cheguen á sociedade, que a informen do que está a ocorrer máis alá dunha cifra comparativa ou unha fotografía. Porque canto máis saibamos da realidade crúa e arrepiante do Terceiro Mundo, mellor preparados estaremos para contribuír á súa transformación e presión máis eficaz poderemos facer sobre os gobernantes, institucións ou persoas en xeral con capacidade de influir nela.

A metamorfose deste mundo, que diso se trata, é cuestión de vontade. Se tan só se dedicase unha mínima parte dos recursos e esforzos concentrados para analizarmos e solucionarmo-la crise económica temporal do primeiro mundo a solucionármo-la crise humana permanente do TERCEIRO MUNDO, a fame dos nosos conxéneres erradicaríase en pouco tempo.

Imaxinemos, por último, que dende Alvedro dispoñemos de voos a calquera destino nun radio de dúas horas. Se tiramos cara ó Norte, aterraremos en Suecia onde gozan dunha renta per cápita de 41.000 dólares ó ano. Se tiramos cara ó Sur, chegaremos a Mali onde a renta per cápita media é de 380 dólares, menos do 1% dos ingresos no país escandinavo. Tanto son irmáns os uns e os outros e viven a 2 horas de distancia das nosas casas. Onde miramos?

“Cada paso conta” contra a desnutrición

Un título ben axeitado. Así é, cada paso conta, o teu, o meu, o de cada un de nós. Esa mensaxe espallouse onte na Casa Museo de Casares Quiroga en A Coruña durante a presentación do libro Níxer e da exposición de obras de arte alusivas á pandemia de fame infantil. A iniciativa parte da ONG Acción contra a Fame e da asociación Cultura Solidaria Galega.

“Níxer” foi presentado polos seus autores, Camilo Franco, Afonso Costa e Fernández Naval. Na súa viaxe exploratoria ó país máis pobre do mundo, observaron a traxedia diaria dende uns ollos europeos afeitos ó benestar. Paga a pena coñecer as súas reflexións que son, máis ca reflexións, reflexos de emoción e, incluso, dun certo complexo por sermos occidentais.

A exposición, que estará aberta ate o 27 de xuño, amosa as obras de 70 artistas, pinturas, esculturas e fotografías, creadas coa finalidade de sensibilizar, así como de contribuír a paliar a desnutrición aguda dos cativos africanos. Mercando unha desas pezas estaremos botando unha man. Porque cada paso conta.